-
Ag
Gümüşün kimyasal simgesi
-
Agat Taşı
Koyu renkli sert bir taş.
-
Ağartma
Altın gümüş eşyaların sulandırılmış sülfirik asit (Zaç Yağı) içerisinde temizlenip oksitlerinden arındırılması.
-
Ajur
Altın veya gümüş levhaların üzerine yapılan motiflerde kıl testere ile lüzumsuz yerlerin boşaltılarak kafeslerin açılması işlemidir.
-
Akışkanlık
Erimiş alaşımın kalıba iyi akabilme ve kalıbın tam şeklini alabilme özelliğini gösteren karmaşık özellik. Genellikle, aşırı ısıyla ve oksitlenme olmadığında artar. Çok çeşitli deneysel döküm test parçaları tarafından değerlendirilir.
-
Alafranga
Mıhlamacılıkta altı açık çeşitli yuvalara taş takma tekniği.
-
Alametifarika
Ürün üstünde ürünü yapan veya satan kişi veya kurumun kimliğini belirten işaret patent.
-
Alaşım, Alaşım Yapmak
İki ya da daha fazla sayıda metalin, bileşen metallerin ayrı ayrı olduğundan daha iyi ya da daha dengeli özelliklere sahip olacak şekilde genellikle bir arada eritilerek oluşturulmuş bileşimi.
-
Alaturka
Mıhlama işlmelerinde, taşın foyalı kabara içine sıvama tekniği ile yerleştirilmesi.
-
Alçı
Erimiş altın alaşım elde edilmesi ve modelin tam ayrıntılı olarak kopyalanması için, hızlı-çöken silis cürufu ve bağlayıcının (etil silisat ya da asit fosfat), form elde etmek için plastik ya da mum model tarafına dökülüp yakıldığı refrakter kalıp.
-
Alefi
Elmasın pırlanta kesiminde tabla üzerinde oluşan fasetlere verilen isim.
-
Alman Gümüşü
Bakır, birinç ve %20-25 oranında çinko alaşımı.
-
Amalgam
Metallerin cıva ile yaptığı alaşım.
-
Amyant
Altın-gümüş objelerin üzerine konularak kaynak işlemlerinin yapıldığı yanmaz kağıt.
-
Amonyak
Azot ve hidrojen bileşimi, keskin kokulu bir gaz. Kir ve yağ sökücü olarak kullanılır.
-
Ana Metal
Altın, gümüş ve platin grubu metaller dışındaki hemen tüm metaller (örneğin; bakır, nikel, çinko). Ancak, alaşım bir araya getirme ya da kaplama yapılan değerli metallerle de ilişkilidir.
-
Anot
Elektro kaplama,elektroformlama, elektroliz işleminde metal temin eden pozitif elektrot.
-
Anti-Eritken Madde
Bir takım alanlarının kaplanması için kullanılan ve kaynağın ıslanmasını ve akmasını önleyen bir bileşik.
-
Astar
Külçe altın veya metal levhalarının silindirde inceltilerek işlenmeye hazır hale gelmiş hali.
-
Aşırı Isı
Döküm sırasında akışkanlık kazanması için bir metalin ya da sıvılaşmış bir alaşımın erime noktasının üzerindeki ekstra sıcaklık marjıdır ve erimiş metalin vaktinden önce donmaksızın kalıbı doldurmasını mümkün kılar.
-
Au
Altının kimyasal simgesi.
-
Ayar (Karat)
Metalin kendi cinsinden saflık derecesinin matematiksel ifadesi. Ayrıca, değerli taşların ağırlık birimidir.
-
Ayar Damgalama
Altın, gümüş ve platin parçalarının saflığının belirtilmesi için, İngiltere Ayar Damgalama Yasasına tabi UK altın ayarlama (analiz) dairesi tarafından damgalanması, ancak diğer ülkelerde genellikle gayri-resmi ayar damgalamaya başvurulmaktadır.
-
Ayar Kontrolü
Değerli metal karışımlarının saflığının belirlenmesi için değerli metal alaşımının, külçe, ingot, döküm ürünlerinin ve özellikle altın takıların analizi.
-
Ayar Taşı Suyu
Küçük işlemden doğan çizik, sıyrık, eğe izleri ve ateş lekelerinin giderilmesi için kullanılan doğal, yumuşak kayağantaşı. 2 mm ile 25 mm arasında değişen küçük çubuklar halinde tedarik edilebilir. Suya batırılarak el eğesi gibi, genellikle pomzadan sonra ve cilalamadan önce kullanılır.
-
Baget
Değerli taşların dikdörtgen prizma halinde kesilmiş şekli.
-
Bağlantı Kaynağı (Yada Sızdırmaz Kaynak)
Elektronik bir kontrol aygıtıyla sıralanan nokta kaynakların üst üste bindirilmesiyle kesintisiz sızdırmaz kaynak oluşturan art arda gerçekleştirilen nokta kaynak uygulaması; tek nokta kaynakta olduğu gibi, elektrotlar çubuk değil, disk olabilir.
-
Başlık/Uç (Şalümoyla Kaynatma)
Alev çapını kontrol eden gaz/oksijen karışımı çıkışının türünü (başlık-karışık ya da enjeksiyon-karışık) ve büyüklüğünü açıklar. Gaz hızı, alev uzunluğunu kontrol eder.
-
Başlık
Başa konulan süs eşyası, tepelik.
-
Besleme
Döküm katılaştıkça meydana gelen büzülmenin telafi edilmesi için, döküm yolu, döküm ağızlarından erimiş durgun metalin döküm kalıplarına beslenmesi için gereken işlem. Ağırlıktan kaynaklanabilir, aksi takdirde basınçlı olabilir. Beslemenin yetersiz olması, poroziteye ve çekilme boşluğu kusurlarına yol açar.
-
Beşibiryerde
Sarrafiye ürünü. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait, beş altın lira gramına eşit altın paranın halk arasındaki ismi.
-
Beyaz Radyasyon
Tayfın görülebilir ışık aralığında bulunan, dalgaboyu karışık radyasyon (sözgelimi 400-750 nm). Bu radyasyon bazı dalga boyu tepe değerlerini (renk şeritleri) içerebilir, ayrıca kızılötesi ve morötesi radyasyonla da ilişkilidir.
-
Bezel
Elmasın pırlanta kesiminde tabla üzerinde oluşturulan en büyük yüzeyli sekiz fasetin adı.
-
Bezeme
Süsleme, dekore etme.
-
Bileği Taşı
Çelik kalemlerin ağzının keskinleştirildiği dikdörtgen prizma şeklinde sert taş.
-
Bileşim Çubukları
Eriyebilir çubuklar, cilalama tekerlerine, cilalama derilerine uygulanır; mum ya da sabun bağlı ince öğütülmüş oksitlerden yapılır. Renkler, olası oksit ve kesme gücünü göstermektedir.
-
Bor Nitrit
Pırlantaya yakın sertlikte ve 1900 °C üzerinde kararlı, son derece yüksek basınç ve sıcaklıklarda üretilen kızıl kara küp taneleri. Özellikle, elmas ile reaksiyon sorun olduğunda kaplanmış yapışkan madde olarak kullanılır.
-
Boraks
Teneker diye bilinen boraks, kimyada sodyum tetraborat diye geçer. Kuyumcular kaynak yaparken alevin hararetini arttırmak ve kaynaklanacak kısmın yağ ve oksitlerden arınması için temizleyici özelliklerinden yararlanırlar. Kaynak işleminin vazgeçilmez malzemesidir.
-
Boşaltma
Mıhlama işleminde kullanılan yarım yuvarlak uçlu çelik kalem.
-
Bronz
Bakır ve çinko alaşımıdır. Bakır, pirinç, çinko alaşımına da aynı ad verilir.
-
Brose
Takılarda matlaştırma amaçlı aşındırıcı sert keçe.
-
Broş
Süs iğnesi olarak kullanılan takı.
-
Buharla Lehimleme
Kuyumculukta kaynak oluşturmada kullanılan katkı maddesi.
-
Cd
Kadmiyumun simgesi.
-
Cevahir
Arapça’da cevherin çoğul hali. Elmas yakut gibi değerli taşlardan üretilmiş mücevher.
-
Cilalama
Genellikle zımparadan sonra, perdah tozu cilalayıcı bileşenleriyle dolu fırça ya da döner tekerler kullanılarak metale parlaklığın kazandırıldığı son bitirme aşaması.
-
Cimar
Yüksek ayarla üretilmiş takılara antik görüntü ve mat has rengi kazandıran kaplama tekniği. Güherçile, sodyum klorürlü su ile karıştırılır. Kaplama yapılacak bu obje bu eriğiye batırılarak işlem tamamlanmış olur.
-
Cu
Bakır’ın kimyasal simgesi.
-
Cüruf
Eritilen maddenin boraks, karbonat ve nişadırla temizlenmesinden sonra kalan ramatlık artığı. Kal sistemiyle geri dönüşüm sonrası oluşan posa. -Ç-
-
Çapak
Santrifüj veya kum döküm esnasında taşan ve dökülen parçaların ek yerlerindeki fazlalıklara denir.
-
Çapla
Mıhlayıcılıkta kullanılan düz ağızlı çelik kalem.
-
Çekme
Zımbanın levhayı bir kalıptan iterek geçirdiği, ancak, levhanın çevresinin radyal çekmenin engelleneceği şekilde sınırlandırıldığı bir levha presleme işlemi. Oluşan şekil, zımbanın çevresine çekilir.
-
Çentik
Testerenin açtığı gerçek yarık ya da kanal; ayrıca, malzemenin kesme genişliği ve hacmi de maden talaşı haline getirilir.
-
Çırak
Sanata meraklı, aydınlatılması gereken kabiliyeti keşfedilmiş çocuk.
-
Çift
Küçük maşa görünümünde tezgah ve kaynak işlemlerinde kullanılan kuyumcu aleti.
-
Çörüşme
Isıl işlem ve kaynak işlemlerinde, maddenin fiziki görünümünün bozularak pürüzlü hale gelmesi.
-
Daldırma
Duvarın kendi kalınlığını doldurmasına izin verilen boru-çekme türü (mandrel çekmenin aksine). Genellikle, gerçek duvar kalınlığı artar.
-
Derece
Pimlerle birbirine bağlanan dişi erkek çerçeve.
-
Derin Çekme
Derin presleme işlemi; zımba, levhayı kalıptan iter ve levhanın kenarının yarıçaptan kontrollü basınç altında çekilmesine neden olur; böylece nispeten derin şekiller oluşturur. Boru oluşturma işleminin başlatılması için kullanılabilir.
-
Derin Kalem
Kafkas kalemi de denilen bu stil, zemini oyularak motifleri kabartılan bir mücevher bezeme tekniği.
-
Dekupaj
Dökümden, işlemeden ya da genellikle kaynaklamadan sonra, seyreltik asit ya da dekapaj banyosuna daldırılma yoluyla, yüzeydeki oksitlerin ve eritken maddelerin metalden çözülerek atılması işlemi.
-
Diamantin
Elmas tozundan değil, kireçlenmiş alüminyumdan yapılmış cilalama tozu.
-
Divanhane
Osmanlı döneminin yüzük modası. Ortası tektaş, kenarları elmaslarla çevrili büyük boy yüzüklere verilen isim.
-
Dolap
Takının cila öncesi bilye ve iğnelerle parlatılması işlemi.
-
Domlama (Kertme)
Kubbeli bir çukur oluşturmak için blok halinde eş küresel oyuk içerisine küre uçlu keskiyle levha ya da dairenin çekiçlenmesi. Kırpma sonrası, iki eş kubbe içi boş bir küre oluşturacak şekilde lehimlenebilir.
-
Döküm Tanesi
Küçük parçalar ya da taneler oluşturmak için, erimiş maddenin yavaş yavaş suya dökülerek küçük çakıl taşı büyüklüğünde parçalara bölünerek eritme ve alaşım yapıını kolaylaştıracak şekilde hazırlanan metal ya da alaşımlar. Kesilmiş hurda levhaları, yeniden-eritmenin daha kolaylaştırılması için tane haline getirilebilir.
-
Döküme elverişlilik
Bir alaşımın eriyebilme, kalıba dökülebilme, yeterli akışkanlığı sağlayabilme, kalıp boşluğunun tam şeklini alabilme ve çatlamadan kalıptan çıkarılabilme özelliği. Tek, basit bir testle ölçülebilmesi zordur.
-
Döner Döküm
Erimiş madenin, döner kolun ortaya yakın kısmından çevredeki kalıbın içerisine enjekte edilmesi için merkezkaç gücünden yararlanılan döküm yöntemi. Kollar, helezoni yay biçiminde ya da elektrikli olabilir, genellikle, erimiş madde sıcaklığıyla tetiklenen döküme hazır sinyal ayarının alınmasıyla çalışır.
-
Dövme/Dövme Blok
Çeşitli genişlik ve derinlikte D-Bölme olukların kesildiği çelik bloklar. Boru bölme yapımına başlandığında şeritlerin sivri oluk şeklinde çekiçlenmesi ya da bölme ya da çubuk bölmelerin ayarlanması için kullanılır.
-
Dövülebilirlik
Aşırı işlem sertleşmesi ve çatlama olmaksızın, yoğun olarak çekiçlenebilme ya da haddelenebilme (yuvarlanabilme) özelliği. Dövülebilirlik, genellikle sıcaklıkla birlikte artar.
-
Dürtme
Mıhlama işlemlerinde kullanılan yuvarlak uçlu çelik kalem.
-
Elektroformlama
Özel olarak formüle edilen elektro-kaplama çözeltileri kullanılarak elektrikle iletilen biçimle alt damarlar (katod) üzerindeki metal tortu (çökelme). Parça duvarı, alt damarın çıkarılmasına izin verecek kalınlıktadır. Bu parça, daha sonra, altın takı bileşeni olarak kullanılabilir.
-
Elektrolit
Suda elektrik akımını ileten çözeltiler oluşturan madde.
-
Elektroliz
Elektrik enerjisinin kimyasal enerjiye dönüşmesi esnasında meydana gelen işlem. Maddelerinin elektrik yardımıyla ayrıştırılması.
-
Engele
Mıhlama işleminde kullanılan, üçgen ağızlı çelik kalem. -F-
-
Faset
Pırlantanın yüzeylerine verilen isim.
-
Filigran (Telkari)
Altın- gümüş metal üzerine yine ince yassı metal tellerden belli süs ve bezeklerin yapılmasıdır. Bu teller düz, zikzak burmalı, spiral ve örgülü olabilir. Telkari diye bilinen bu teknikle vav, kake diye isimler alırlar.
-
Fire
İşlenme anında meydana gelen metal kayıpları.
-
Füsur
Genellikle yuvarlak ve küre biçiminde, metale taş yuvası açma ve pürüz temizleme işleminde kullanılan freze uçları.
-
Gemoloji
Değerli taş bilimi.
-
Gemolojist
Değerli taş bilimiyle uğraşan uzman kişi.
-
Gısbit
Mıhlama işlemi sırasında oluşan maden talaşı.
-
Grafit
Ametal, toz karbon.
-
Granülasyon
Altın ve gümüşten yapılmış çok küçük küreciklerin dekoratif tarzda dizilmelerinden meydana gelen işlem.
-
Grippe
Değerli taşlarda “eski kesim” olarak bilinen taş kesim şekli.
-
Gursun
Altın-gümüş zemin üstüne vurma işlemiyle halkalar oluşturularak yapılan kumlama tekniğinde, tığ kalınlığında ucu oyuk çelik zımba.
-
Güherçile
Barut.
-
Güverse
Altın ve gümüşten yapılan minyatür kürecik.
-
Hadde
Büyükten küçüğe delikleri numara numara küçülen teli çekerek inceltmede kullanılan çelik alet.
-
Hakkak
Çelik kalemlerle metal üzerine yazı yazan kalemkar.
-
Halhal
Ayakbileğine takılan zilli süs eşyası. Ayak bileziği.
-
Hamlaç
Üfleme borusu. Şalümonun L şeklinde alev çıkaran ayarlı boru kısmı.
-
Hanut
İşyeri dışındaki kişilere, getirdikleri müşterilerin alışverişlerinden verilen yüzde. Komisyon.
-
Hap
Altın ve gümüş içi boş top ve bu toplardan oluşan süzme tekdüze takı.
-
Heştek
Metal parçalarla yarım yuvarlak, küre ve taş yuvası yapımında kullanılan çeşitli boylarda yarım yuvarlak oyukları olan demir alet.
-
Hurda
Üretim sırasında işlem dışı kalmış toz, parça ve madenler ve kullanım değerini yitirmiş, eritilerek işleme sokulacak takılar.
-
In
Indiyum’un kimyasal simgesi.
-
Ir
İridyum’un kimyasal simgesi.
-
Isıl işlem/tavlama
Madenlerin genişleme özelliklerini yitirmeleri halinde ısıtılarak yumuşatılması işlemi.
-
Işıl işlem
Madenin parlatılması işlemi. Üretimin son aşaması. Cila.
-
İfraz
Ramat ve bozuk alaşımlı maddenin tekrar kullanılabilir hale getirilmesi işlemi. Maden arıtma tekniği.
-
İzabe
Eritme. Metallerin pota içerisinde ateşte ısıtılarak sıvı hale getirilmesi işlemi.
-
Kabara
Altı kapalı, yarım yuvarlak, foyalı, elmas taş yuvası.
-
Kabaşon
Alt kısmı düz, üst yüzeyi bombe ve traşsız taş.
-
Kafkas Kalemi
Desenlere kabartma görünüm kazandırmak amacıyla zemini çelik kalemlerle oyma tekniği.
-
Kakma
Çelik kalem yardımıyla çökertme tekniği.
-
Kal
Toprak ve kilden hazırlanan çukurda kömür ateş yardımıyla metal külçelerin eritme işlemi.
-
Kalemkar
Altın ve gümüş metal üzerine, çeşitli çelik kalemlerle yazı ve desen çizen kimse.
-
Kalfa
Çırak ve usta arasında üretim elemanı. Usta adayı.
-
Katmer
Metal üzerinde eritme veya alaşım hatası sonucunda oluşan hava boşluğu. Metal kabuğu.
-
Katot
Elektroliz işleminde (-) kutup.
-
Kaynak
2 ayrı parça metalin birleştirilmesi. İşlem yapılacak metalin kendi cins ve ayarında yumuşatılmış hali.
-
Kitlekleme
İnci, mercan,kehribar gibi ürünleri ipek düğümlü iplere dizme işlemi.
-
Klips
Zincir, kolye,inci, mercan gibi kol ve boyunda kullanılan takıların sabitlenmesini sağlayan özel anahtar.
-
Kontür
Mücevherlerin üst kısmı olan montürü alttan destekleyen işlenmiş kafesli parçanın ismi.
-
Kostik
Sodyum hipo sülfat.
-
Körük
Yakıt olarak genellikle benzinin kullanıldığı, ayakla basılan bir körüğün sağladığı hava ile çalışan klasik şalümo.
-
Kral Suyu
Selenyum asidi. Altın ve diğer bütün kimyasal bileşiklerini etkileyen 1 litre nitrik asit ve 3 litre hidroklorik asit bileşimi.
-
Kubbe
Kal sistemiyle elde edilen altın ve gümüşe verilen isim.
-
Kumlama
Klasik ve modern yöntemlerle takıya mat görünüm veya kalem işlemlerinde görünüme belirginlik vermek amacıyla zemine verilen ince kum vurma işlemi.
-
Külçe
24 ayar som altın.
-
Küpe
Kulağa takılan süs eşyası.
-
Lahit
Kafkas Kalem ustalarının çelik üzerine altın kakma tekniği. Demir üzerine açılan kanalların ağızları dar, dipleri geniş tutularak hazırlanır. Bu kanallara saf altın çekiçle çakılır. Altınlar iyice yerleştiktan ve çapaklar alındıktan sonra demir harlı alevde ısıtılır. Lav zamanı yağa sokularak su verilir.
-
Lal
Kırmızı renkte süstaşı, alüminyum oksit.
-
Lamba
Küçük bir gaz deposunun ucundaki alevin ince bir çubukla işleme sokulduğu klasik şalümo.
-
Lehim
Düşük ısıda eriyebilen, düşük dirençli, kalay ve kurşun karışımı bir çeşit kaynatıcı.
-
Lonca
Osmanlı döneminde, günümüz odalarının işlerini üstlenmiş, manevi değerlere bağlı esnaf birlikleri.
-
Lup
Mercek. Başta taşların değerlendirmesi olmak üzere metaller üzerinde damgalama ve ince ayrıntıların incelenmesine yardımcı alet.
-
Lüle Taşı
Kolayca yontulup işlenen, beyaz renkli magnezyum silikat. Eskişehir taşı. Deniz köpüğü.
-
Malafa
Yüzük ve bilezik yapımında kullanılan, demir bakır alaşımları veya ahşaptan üretilmiş, konik cisim.
-
Malgama
Altın, gümüş gibi metallerin cıva ile yaptığı alaşım. Cıva yaldızı, tombak.
-
Markiz
Mekik şeklinde traşlanmış taşlara verilen ad.
-
Martela
Geniş astar yüzeyleri kalemle düzeltme işlemi
-
Maskala
Metal yüzeylerin parlatılmasında kullanılan çelik çubuk.
-
Mengeç
Metal yüzeylerin parlatılmasında kullanılan çelik çubuk.
-
Mihengir
Nesnelere istenilen ölçüde paralel çizgiler çizmeye ve uzunluk süresini kontrole yarayan ölçme aracı.
-
Mihenk
Altın ayar tespitinde kullanılan denek taşı. Kalsedon taşı.
-
Mikron
Kalınlık ölçü birimi. 1mm=100 mikrondur.
-
Milyem
24 ayar altının 1000 milyem olduğu düşünülerek altın alaşımlarının bu değerlere göre tespiti.
-
Mine
Dövülmüş renkli cam kırıklarının metal üzerinde hazırlanmış yuvalara fırınlanarak doldurma tekniği.
-
Miskal
Kuyumculukta özellikle inci gibi ürünlerde kullanılan 4,8 gr’lık ağırlık ölçüsü birimi. Bir buçuk dirhem değerinde eski ağırlık ölçüsü birimi.
-
Montür
Taşların monte edildiği mücevherin üst kısmı.
-
Montür
Dar anlamda taşların konduğu, mücevherlerin üst kısmı. Geniş anlamında ise takı, sade işleminin bitmiş hali.
-
Mücevher
Değerli taşlarla bezenmiş süs eşyası.
-
Nakkaş
Nakşeden, nakış yapan, bezeyen usta.
-
Necef
Dağ kristali, mühür yapımında kullanılır.
-
Ni
Nikel’in kimyasal simgesi.
-
Nişadır
Amonyak tuzu- Amonyum Klorür.
-
Nitrik Asit
Kezzap.
-
Oksit
Hava neminin metal yüzeyinde oluşturduğu katman.
-
Ons
31,1 gramlık ağırlık ölçüsü.
-
Pafta
Kuyumcuların küçük boy vida yaptıkları alet.
-
Palmer
Mikrometre. Metallerde kalınlık ölçü aleti.
-
Pandantif
Genellikle sarkıntılı gerdanlıklar için kullanılan ad. Kolye ucu.
-
Patina
Bakır çalığı. Bakırın hava nemi, oksijeni ile reaksiyonu sonucu oluşan, yeşil renkteki bakır karbonat.
-
Pb
Kurşun’un kimyasal simgesi.
-
Pd
Paladyum’un kimyasal simgesi.
-
Perçin
İki veya daha fazla levhayı birbirine bağlamak için çivinin ezilerek baş durumuna getirilen ucu. Kuyumculukta takının oynak bölümlerinde kaynağın sakıncalı veya gereksiz görülmesi halinde, metalin kendi cinsinden bir telle sabitlenerek, telin her iki ucunun şişirilmesi işlemi.
-
Perdah
Metal üzerindeki pürüzlerin eğelerle, rendelerle düzeltilmesi.
-
Pertavsız
Büyüteç.
-
Pevla
Mühür mumu, bir birim gomalak, iki birim reçine ve bir birim üstübeç karışımı olan, mıhlama ve kalemkarlıkta kullanılanan yapıştırıcı.
-
Pırlanta
Elmasın traşlanarak prizmatik özelliği kazandırılmış hali.
-
Pirinç
Bakır ve % 45 çinko ile yapılan alaşım.
-
Pomza
Isıl işlemler yapılırken mücevherin çabuk ve kolay parlamasını sağlayan yağlı pomad.
-
Pota
İçinde metal eritilen grifit özel kap.
-
Prototip
Anakalıp. Dökümhanede kauçuğa alınarak seri üretime geçilecek ürünün sadekar tarafından üretilmiş orijinal hali.
-
Pt
Platinin kimyasal simgesi.
-
Ramat
Üretim sırasında engellenemeyen maden kayıplarının atölyenin çöp ve atıklarından geri dönüşümünü sağlama amaç ve tekniği.
-
Raspa
Özellikle taş yuvası ve metal üzerindeki pürüzlerin giderilmesi işlemlerinde kullanılan, sivri uçlu, keskin kenarlı oluklu üçgen alet.
-
Rastlama
Yaslama tekniği ile mıhlama işlemi.
-
Rodaj
Rodyum kaplama.
-
Rond
Yuvarlak.
-
Roza
Foyasız olarak traşlanmış elmas. Felemenk. Bir tür elmas yontum şekli.
-
Rubi
Yakut.
-
Sarrafiye
Yeni, eski altın ya da para alım satımı.
-
Savat
Niello. Gümüş üzerine özel bir teknikle, kurşun kullanılarak yapılan nakış. Kara nakış.
-
Sedimantasyon
Çökeltme.
-
Sıvama
Mıhlamacılıkta, taşın tüm çevresinin metalle kapatılarak gerçekleştirildiği mıhlama tekniği.
-
Sn
Kalay.
-
Süblime
Siyanür.
-
Şaloma (Şalümo)
Kaynaklama ve ısıl işlemlerde kullanılan, değişik tekniklerle alev üretici alet. Isıtıcı Hamlaç.
-
Şarnel
Kuyumculukta tek başına veya çeşitli ürünlerde eklenti olarak, geniş bir kullanım alanına sahip, madenin kendi cinsinden oluşturulmuş boru.
-
Takoz
Kuyumcu tezgahında testere ve tesviye işlemlerinin gerçekleştirildiği ahşap çıkıntı. Mecaz anlamda “külçe” halindeki maden.
-
Talaz
Dalga bezeme. Kıvrık bezeme şeklindeki motiflere verilen ad.
-
Tav
Altın- gümüş metallerin ısınma kıvamı. İşlenecek metalde bulunması gereken ısı ve nemin yeterli olması, işlemler sırasında sertleşmiş madene tekrar işlenebilir özellik kazandırma.
-
Telkari
Çok ince tellerle oluşturulan desenler ve bu desenlerden takı oluşturmak için kullanılan geleneksel üretim tekniği. Filigre.
-
Teneker
Sodyum Tetra Borat. Boraks.
-
Tezyinat
Bezeme, süsleme.
-
Tire
Fırçalarla parlatılmayan takıların parlatılması amacıyla, bir ucu sabitlenmiş pamuk ipliği için kullanılan terim. İp üzerine sürülen parlatıcılarla yapılan işleme tirelemek denir.
-
Tombak
Bakır üzerine altın, civa malgamasıyla yapılan kaplama işlemi cıva yaldızı.
-
Tor
Şalümo alevinin metalin alt ve yanlarına etkisini arttıran, amyant ve ürün arasında kullanılan örgülü demir tel.
-
Tunç
Kalay, bakır karışımı.
-
Usta
Zanaatta yüksek becerisi olan.
-
Vakum
Santrifüj döküm yapılacak alçı derecelerinin içinde hava kalmaması için havanın emilmesi işlemi.
-
Varak
Altın gümüş gibi madenleri, döverek oluşturulan ince metal yaprak.
-
Yaldız
İnce kaplama . Elektroliz tekniği ile metalleri değerli metallerle kaplama işlemi. Yüksek ayar, parlak görünüm kazandırılma işlemi.
-
Yarıbitmiş Ürün
Bitmiş parçalar arasında yer alan ürünlerdir, genellikle, levha, yaprak, sarılı şerit, daire, çubuk, bar, bölme halindedirler. Çoğunlukla tavlanmışlardır ancak yarı-sert olabilirler.
-
Zaç yağı
Sülfirik asit. Madenler üzerindeki oksit, yağ ve kirden arındırılması işleminde kullanılan temizleyici alet.
-
Zebercet
Sarı yeşilimsi krizolit.
-
Zer
Altın.
-
Zerger
Kuyumcu.
-
Zergeran
Savat yapan usta.
-
Zernişani
Kakma ustası.
-
Zift
Reçine, horasan, asfalt ve yağ karışımından oluşan, kuyumcuların üzerinde altın gümüş levhaları yapıştırarak işledikleri pomad.
-
Ziynet
Altın gümüş ve değerli taşlarla yapılan süs eşyası.
-
Zn
Çinko’nun kimyasal simgesi.
-
Zümrüt
Yeşil renkli berilyum silikat değerli kristal cevher.
© copyright 2026 Rodia Sözlük