Kuyumculuk
  • Ag

    Gümüşün kimyasal simgesi

  • Agat Taşı

    Koyu renkli sert bir taş.

  • Ağartma

    Altın gümüş eşyaların sulandırılmış sülfirik asit (Zaç Yağı) içerisinde temizlenip oksitlerinden arındırılması.

  • Ajur

    Altın veya gümüş levhaların üzerine yapılan motiflerde kıl testere ile lüzumsuz yerlerin boşaltılarak kafeslerin açılması işlemidir.

  • Akışkanlık

    Erimiş alaşımın kalıba iyi akabilme ve kalıbın tam şeklini alabilme özelliğini gösteren karmaşık özellik. Genellikle, aşırı ısıyla ve oksitlenme olmadığında artar. Çok çeşitli deneysel döküm test parçaları tarafından değerlendirilir.

  • Alafranga

    Mıhlamacılıkta altı açık çeşitli yuvalara taş takma tekniği.

  • Alametifarika

    Ürün üstünde ürünü yapan veya satan kişi veya kurumun kimliğini belirten işaret patent.

  • Alaşım, Alaşım Yapmak

    İki ya da daha fazla sayıda metalin, bileşen metallerin ayrı ayrı olduğundan daha iyi ya da daha dengeli özelliklere sahip olacak şekilde genellikle bir arada eritilerek oluşturulmuş bileşimi.

  • Alaturka

    Mıhlama işlmelerinde, taşın foyalı kabara içine sıvama tekniği ile yerleştirilmesi.

  • Alçı

    Erimiş altın alaşım elde edilmesi ve modelin tam ayrıntılı olarak kopyalanması için, hızlı-çöken silis cürufu ve bağlayıcının (etil silisat ya da asit fosfat), form elde etmek için plastik ya da mum model tarafına dökülüp yakıldığı refrakter kalıp.

  • Alefi

    Elmasın pırlanta kesiminde tabla üzerinde oluşan fasetlere verilen isim.

  • Alman Gümüşü

    Bakır, birinç ve %20-25 oranında çinko alaşımı.

  • Amalgam

    Metallerin cıva ile yaptığı alaşım.

  • Amyant

    Altın-gümüş objelerin üzerine konularak kaynak işlemlerinin yapıldığı yanmaz kağıt.

  • Amonyak

    Azot ve hidrojen bileşimi, keskin kokulu bir gaz. Kir ve yağ sökücü olarak kullanılır.

  • Ana Metal

    Altın, gümüş ve platin grubu metaller dışındaki hemen tüm metaller (örneğin; bakır, nikel, çinko). Ancak, alaşım bir araya getirme ya da kaplama yapılan değerli metallerle de ilişkilidir.

  • Anot

    Elektro kaplama,elektroformlama, elektroliz işleminde metal temin eden pozitif elektrot.

  • Anti-Eritken Madde

    Bir takım alanlarının kaplanması için kullanılan ve kaynağın ıslanmasını ve akmasını önleyen bir bileşik.

  • Astar

    Külçe altın veya metal levhalarının silindirde inceltilerek işlenmeye hazır hale gelmiş hali.

  • Aşırı Isı

    Döküm sırasında akışkanlık kazanması için bir metalin ya da sıvılaşmış bir alaşımın erime noktasının üzerindeki ekstra sıcaklık marjıdır ve erimiş metalin vaktinden önce donmaksızın kalıbı doldurmasını mümkün kılar.

  • Au

    Altının kimyasal simgesi.

  • Ayar (Karat)

    Metalin kendi cinsinden saflık derecesinin matematiksel ifadesi. Ayrıca, değerli taşların ağırlık birimidir.

  • Ayar Damgalama

    Altın, gümüş ve platin parçalarının saflığının belirtilmesi için, İngiltere Ayar Damgalama Yasasına tabi UK altın ayarlama (analiz) dairesi tarafından damgalanması, ancak diğer ülkelerde genellikle gayri-resmi ayar damgalamaya başvurulmaktadır.

  • Ayar Kontrolü

    Değerli metal karışımlarının saflığının belirlenmesi için değerli metal alaşımının, külçe, ingot, döküm ürünlerinin ve özellikle altın takıların analizi.

  • Ayar Taşı Suyu

    Küçük işlemden doğan çizik, sıyrık, eğe izleri ve ateş lekelerinin giderilmesi için kullanılan doğal, yumuşak kayağantaşı. 2 mm ile 25 mm arasında değişen küçük çubuklar halinde tedarik edilebilir. Suya batırılarak el eğesi gibi, genellikle pomzadan sonra ve cilalamadan önce kullanılır.

  • Baget

    Değerli taşların dikdörtgen prizma halinde kesilmiş şekli.

  • Bağlantı Kaynağı (Yada Sızdırmaz Kaynak)

    Elektronik bir kontrol aygıtıyla sıralanan nokta kaynakların üst üste bindirilmesiyle kesintisiz sızdırmaz kaynak oluşturan art arda gerçekleştirilen nokta kaynak uygulaması; tek nokta kaynakta olduğu gibi, elektrotlar çubuk değil, disk olabilir.

  • Başlık/Uç (Şalümoyla Kaynatma)

    Alev çapını kontrol eden gaz/oksijen karışımı çıkışının türünü (başlık-karışık ya da enjeksiyon-karışık) ve büyüklüğünü açıklar. Gaz hızı, alev uzunluğunu kontrol eder.

  • Başlık

    Başa konulan süs eşyası, tepelik.

  • Besleme

    Döküm katılaştıkça meydana gelen büzülmenin telafi edilmesi için, döküm yolu, döküm ağızlarından erimiş durgun metalin döküm kalıplarına beslenmesi için gereken işlem. Ağırlıktan kaynaklanabilir, aksi takdirde basınçlı olabilir. Beslemenin yetersiz olması, poroziteye ve çekilme boşluğu kusurlarına yol açar.

  • Beşibiryerde

    Sarrafiye ürünü. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait, beş altın lira gramına eşit altın paranın halk arasındaki ismi.

  • Beyaz Radyasyon

    Tayfın görülebilir ışık aralığında bulunan, dalgaboyu karışık radyasyon (sözgelimi 400-750 nm). Bu radyasyon bazı dalga boyu tepe değerlerini (renk şeritleri) içerebilir, ayrıca kızılötesi ve morötesi radyasyonla da ilişkilidir.

  • Bezel

    Elmasın pırlanta kesiminde tabla üzerinde oluşturulan en büyük yüzeyli sekiz fasetin adı.

  • Bezeme

    Süsleme, dekore etme.

  • Bileği Taşı

    Çelik kalemlerin ağzının keskinleştirildiği dikdörtgen prizma şeklinde sert taş.

  • Bileşim Çubukları

    Eriyebilir çubuklar, cilalama tekerlerine, cilalama derilerine uygulanır; mum ya da sabun bağlı ince öğütülmüş oksitlerden yapılır. Renkler, olası oksit ve kesme gücünü göstermektedir.

  • Bor Nitrit

    Pırlantaya yakın sertlikte ve 1900 °C üzerinde kararlı, son derece yüksek basınç ve sıcaklıklarda üretilen kızıl kara küp taneleri. Özellikle, elmas ile reaksiyon sorun olduğunda kaplanmış yapışkan madde olarak kullanılır.

  • Boraks

    Teneker diye bilinen boraks, kimyada sodyum tetraborat diye geçer. Kuyumcular kaynak yaparken alevin hararetini arttırmak ve kaynaklanacak kısmın yağ ve oksitlerden arınması için temizleyici özelliklerinden yararlanırlar. Kaynak işleminin vazgeçilmez malzemesidir.

  • Boşaltma

    Mıhlama işleminde kullanılan yarım yuvarlak uçlu çelik kalem.

  • Bronz

    Bakır ve çinko alaşımıdır. Bakır, pirinç, çinko alaşımına da aynı ad verilir.

  • Brose

    Takılarda matlaştırma amaçlı aşındırıcı sert keçe.

  • Broş

    Süs iğnesi olarak kullanılan takı.

  • Buharla Lehimleme

    Kuyumculukta kaynak oluşturmada kullanılan katkı maddesi.

  • Cd

    Kadmiyumun simgesi.

  • Cevahir

    Arapça’da cevherin çoğul hali. Elmas yakut gibi değerli taşlardan üretilmiş mücevher.

  • Cilalama

    Genellikle zımparadan sonra, perdah tozu cilalayıcı bileşenleriyle dolu fırça ya da döner tekerler kullanılarak metale parlaklığın kazandırıldığı son bitirme aşaması.

  • Cimar

    Yüksek ayarla üretilmiş takılara antik görüntü ve mat has rengi kazandıran kaplama tekniği. Güherçile, sodyum klorürlü su ile karıştırılır. Kaplama yapılacak bu obje bu eriğiye batırılarak işlem tamamlanmış olur.

  • Cu

    Bakır’ın kimyasal simgesi.

  • Cüruf

    Eritilen maddenin boraks, karbonat ve nişadırla temizlenmesinden sonra kalan ramatlık artığı. Kal sistemiyle geri dönüşüm sonrası oluşan posa. -Ç-

  • Çapak

    Santrifüj veya kum döküm esnasında taşan ve dökülen parçaların ek yerlerindeki fazlalıklara denir.

  • Çapla

    Mıhlayıcılıkta kullanılan düz ağızlı çelik kalem.

  • Çekme

    Zımbanın levhayı bir kalıptan iterek geçirdiği, ancak, levhanın çevresinin radyal çekmenin engelleneceği şekilde sınırlandırıldığı bir levha presleme işlemi. Oluşan şekil, zımbanın çevresine çekilir.

  • Çentik

    Testerenin açtığı gerçek yarık ya da kanal; ayrıca, malzemenin kesme genişliği ve hacmi de maden talaşı haline getirilir.

  • Çırak

    Sanata meraklı, aydınlatılması gereken kabiliyeti keşfedilmiş çocuk.

  • Çift

    Küçük maşa görünümünde tezgah ve kaynak işlemlerinde kullanılan kuyumcu aleti.

  • Çörüşme

    Isıl işlem ve kaynak işlemlerinde, maddenin fiziki görünümünün bozularak pürüzlü hale gelmesi.

  • Daldırma

    Duvarın kendi kalınlığını doldurmasına izin verilen boru-çekme türü (mandrel çekmenin aksine). Genellikle, gerçek duvar kalınlığı artar.

  • Derece

    Pimlerle birbirine bağlanan dişi erkek çerçeve.

  • Derin Çekme

    Derin presleme işlemi; zımba, levhayı kalıptan iter ve levhanın kenarının yarıçaptan kontrollü basınç altında çekilmesine neden olur; böylece nispeten derin şekiller oluşturur. Boru oluşturma işleminin başlatılması için kullanılabilir.

  • Derin Kalem

    Kafkas kalemi de denilen bu stil, zemini oyularak motifleri kabartılan bir mücevher bezeme tekniği.

  • Dekupaj

    Dökümden, işlemeden ya da genellikle kaynaklamadan sonra, seyreltik asit ya da dekapaj banyosuna daldırılma yoluyla, yüzeydeki oksitlerin ve eritken maddelerin metalden çözülerek atılması işlemi.

  • Diamantin

    Elmas tozundan değil, kireçlenmiş alüminyumdan yapılmış cilalama tozu.

  • Divanhane

    Osmanlı döneminin yüzük modası. Ortası tektaş, kenarları elmaslarla çevrili büyük boy yüzüklere verilen isim.

  • Dolap

    Takının cila öncesi bilye ve iğnelerle parlatılması işlemi.

  • Domlama (Kertme)

    Kubbeli bir çukur oluşturmak için blok halinde eş küresel oyuk içerisine küre uçlu keskiyle levha ya da dairenin çekiçlenmesi. Kırpma sonrası, iki eş kubbe içi boş bir küre oluşturacak şekilde lehimlenebilir.

  • Döküm Tanesi

    Küçük parçalar ya da taneler oluşturmak için, erimiş maddenin yavaş yavaş suya dökülerek küçük çakıl taşı büyüklüğünde parçalara bölünerek eritme ve alaşım yapıını kolaylaştıracak şekilde hazırlanan metal ya da alaşımlar. Kesilmiş hurda levhaları, yeniden-eritmenin daha kolaylaştırılması için tane haline getirilebilir.

  • Döküme elverişlilik

    Bir alaşımın eriyebilme, kalıba dökülebilme, yeterli akışkanlığı sağlayabilme, kalıp boşluğunun tam şeklini alabilme ve çatlamadan kalıptan çıkarılabilme özelliği. Tek, basit bir testle ölçülebilmesi zordur.

  • Döner Döküm

    Erimiş madenin, döner kolun ortaya yakın kısmından çevredeki kalıbın içerisine enjekte edilmesi için merkezkaç gücünden yararlanılan döküm yöntemi. Kollar, helezoni yay biçiminde ya da elektrikli olabilir, genellikle, erimiş madde sıcaklığıyla tetiklenen döküme hazır sinyal ayarının alınmasıyla çalışır.

  • Dövme/Dövme Blok

    Çeşitli genişlik ve derinlikte D-Bölme olukların kesildiği çelik bloklar. Boru bölme yapımına başlandığında şeritlerin sivri oluk şeklinde çekiçlenmesi ya da bölme ya da çubuk bölmelerin ayarlanması için kullanılır.

  • Dövülebilirlik

    Aşırı işlem sertleşmesi ve çatlama olmaksızın, yoğun olarak çekiçlenebilme ya da haddelenebilme (yuvarlanabilme) özelliği. Dövülebilirlik, genellikle sıcaklıkla birlikte artar.

  • Dürtme

    Mıhlama işlemlerinde kullanılan yuvarlak uçlu çelik kalem.

  • Elektroformlama

    Özel olarak formüle edilen elektro-kaplama çözeltileri kullanılarak elektrikle iletilen biçimle alt damarlar (katod) üzerindeki metal tortu (çökelme). Parça duvarı, alt damarın çıkarılmasına izin verecek kalınlıktadır. Bu parça, daha sonra, altın takı bileşeni olarak kullanılabilir.

  • Elektrolit

    Suda elektrik akımını ileten çözeltiler oluşturan madde.

  • Elektroliz

    Elektrik enerjisinin kimyasal enerjiye dönüşmesi esnasında meydana gelen işlem. Maddelerinin elektrik yardımıyla ayrıştırılması.

  • Engele

    Mıhlama işleminde kullanılan, üçgen ağızlı çelik kalem. -F-

  • Faset

    Pırlantanın yüzeylerine verilen isim.

  • Filigran (Telkari)

    Altın- gümüş metal üzerine yine ince yassı metal tellerden belli süs ve bezeklerin yapılmasıdır. Bu teller düz, zikzak burmalı, spiral ve örgülü olabilir. Telkari diye bilinen bu teknikle vav, kake diye isimler alırlar.

  • Fire

    İşlenme anında meydana gelen metal kayıpları.

  • Füsur

    Genellikle yuvarlak ve küre biçiminde, metale taş yuvası açma ve pürüz temizleme işleminde kullanılan freze uçları.

  • Gemoloji

    Değerli taş bilimi.

  • Gemolojist

    Değerli taş bilimiyle uğraşan uzman kişi.

  • Gısbit

    Mıhlama işlemi sırasında oluşan maden talaşı.

  • Grafit

    Ametal, toz karbon.

  • Granülasyon

    Altın ve gümüşten yapılmış çok küçük küreciklerin dekoratif tarzda dizilmelerinden meydana gelen işlem.

  • Grippe

    Değerli taşlarda “eski kesim” olarak bilinen taş kesim şekli.

  • Gursun

    Altın-gümüş zemin üstüne vurma işlemiyle halkalar oluşturularak yapılan kumlama tekniğinde, tığ kalınlığında ucu oyuk çelik zımba.

  • Güherçile

    Barut.

  • Güverse

    Altın ve gümüşten yapılan minyatür kürecik.

  • Hadde

    Büyükten küçüğe delikleri numara numara küçülen teli çekerek inceltmede kullanılan çelik alet.

  • Hakkak

    Çelik kalemlerle metal üzerine yazı yazan kalemkar.

  • Halhal

    Ayakbileğine takılan zilli süs eşyası. Ayak bileziği.

  • Hamlaç

    Üfleme borusu. Şalümonun L şeklinde alev çıkaran ayarlı boru kısmı.

  • Hanut

    İşyeri dışındaki kişilere, getirdikleri müşterilerin alışverişlerinden verilen yüzde. Komisyon.

  • Hap

    Altın ve gümüş içi boş top ve bu toplardan oluşan süzme tekdüze takı.

  • Heştek

    Metal parçalarla yarım yuvarlak, küre ve taş yuvası yapımında kullanılan çeşitli boylarda yarım yuvarlak oyukları olan demir alet.

  • Hurda

    Üretim sırasında işlem dışı kalmış toz, parça ve madenler ve kullanım değerini yitirmiş, eritilerek işleme sokulacak takılar.

  • In

    Indiyum’un kimyasal simgesi.

  • Ir

    İridyum’un kimyasal simgesi.

  • Isıl işlem/tavlama

    Madenlerin genişleme özelliklerini yitirmeleri halinde ısıtılarak yumuşatılması işlemi.

  • Işıl işlem

    Madenin parlatılması işlemi. Üretimin son aşaması. Cila.

  • İfraz

    Ramat ve bozuk alaşımlı maddenin tekrar kullanılabilir hale getirilmesi işlemi. Maden arıtma tekniği.

  • İzabe

    Eritme. Metallerin pota içerisinde ateşte ısıtılarak sıvı hale getirilmesi işlemi.

  • Kabara

    Altı kapalı, yarım yuvarlak, foyalı, elmas taş yuvası.

  • Kabaşon

    Alt kısmı düz, üst yüzeyi bombe ve traşsız taş.

  • Kafkas Kalemi

    Desenlere kabartma görünüm kazandırmak amacıyla zemini çelik kalemlerle oyma tekniği.

  • Kakma

    Çelik kalem yardımıyla çökertme tekniği.

  • Kal

    Toprak ve kilden hazırlanan çukurda kömür ateş yardımıyla metal külçelerin eritme işlemi.

  • Kalemkar

    Altın ve gümüş metal üzerine, çeşitli çelik kalemlerle yazı ve desen çizen kimse.

  • Kalfa

    Çırak ve usta arasında üretim elemanı. Usta adayı.

  • Katmer

    Metal üzerinde eritme veya alaşım hatası sonucunda oluşan hava boşluğu. Metal kabuğu.

  • Katot

    Elektroliz işleminde (-) kutup.

  • Kaynak

    2 ayrı parça metalin birleştirilmesi. İşlem yapılacak metalin kendi cins ve ayarında yumuşatılmış hali.

  • Kitlekleme

    İnci, mercan,kehribar gibi ürünleri ipek düğümlü iplere dizme işlemi.

  • Klips

    Zincir, kolye,inci, mercan gibi kol ve boyunda kullanılan takıların sabitlenmesini sağlayan özel anahtar.

  • Kontür

    Mücevherlerin üst kısmı olan montürü alttan destekleyen işlenmiş kafesli parçanın ismi.

  • Kostik

    Sodyum hipo sülfat.

  • Körük

    Yakıt olarak genellikle benzinin kullanıldığı, ayakla basılan bir körüğün sağladığı hava ile çalışan klasik şalümo.

  • Kral Suyu

    Selenyum asidi. Altın ve diğer bütün kimyasal bileşiklerini etkileyen 1 litre nitrik asit ve 3 litre hidroklorik asit bileşimi.

  • Kubbe

    Kal sistemiyle elde edilen altın ve gümüşe verilen isim.

  • Kumlama

    Klasik ve modern yöntemlerle takıya mat görünüm veya kalem işlemlerinde görünüme belirginlik vermek amacıyla zemine verilen ince kum vurma işlemi.

  • Külçe

    24 ayar som altın.

  • Küpe

    Kulağa takılan süs eşyası.

  • Lahit

    Kafkas Kalem ustalarının çelik üzerine altın kakma tekniği. Demir üzerine açılan kanalların ağızları dar, dipleri geniş tutularak hazırlanır. Bu kanallara saf altın çekiçle çakılır. Altınlar iyice yerleştiktan ve çapaklar alındıktan sonra demir harlı alevde ısıtılır. Lav zamanı yağa sokularak su verilir.

  • Lal

    Kırmızı renkte süstaşı, alüminyum oksit.

  • Lamba

    Küçük bir gaz deposunun ucundaki alevin ince bir çubukla işleme sokulduğu klasik şalümo.

  • Lehim

    Düşük ısıda eriyebilen, düşük dirençli, kalay ve kurşun karışımı bir çeşit kaynatıcı.

  • Lonca

    Osmanlı döneminde, günümüz odalarının işlerini üstlenmiş, manevi değerlere bağlı esnaf birlikleri.

  • Lup

    Mercek. Başta taşların değerlendirmesi olmak üzere metaller üzerinde damgalama ve ince ayrıntıların incelenmesine yardımcı alet.

  • Lüle Taşı

    Kolayca yontulup işlenen, beyaz renkli magnezyum silikat. Eskişehir taşı. Deniz köpüğü.

  • Malafa

    Yüzük ve bilezik yapımında kullanılan, demir bakır alaşımları veya ahşaptan üretilmiş, konik cisim.

  • Malgama

    Altın, gümüş gibi metallerin cıva ile yaptığı alaşım. Cıva yaldızı, tombak.

  • Markiz

    Mekik şeklinde traşlanmış taşlara verilen ad.

  • Martela

    Geniş astar yüzeyleri kalemle düzeltme işlemi

  • Maskala

    Metal yüzeylerin parlatılmasında kullanılan çelik çubuk.

  • Mengeç

    Metal yüzeylerin parlatılmasında kullanılan çelik çubuk.

  • Mihengir

    Nesnelere istenilen ölçüde paralel çizgiler çizmeye ve uzunluk süresini kontrole yarayan ölçme aracı.

  • Mihenk

    Altın ayar tespitinde kullanılan denek taşı. Kalsedon taşı.

  • Mikron

    Kalınlık ölçü birimi. 1mm=100 mikrondur.

  • Milyem

    24 ayar altının 1000 milyem olduğu düşünülerek altın alaşımlarının bu değerlere göre tespiti.

  • Mine

    Dövülmüş renkli cam kırıklarının metal üzerinde hazırlanmış yuvalara fırınlanarak doldurma tekniği.

  • Miskal

    Kuyumculukta özellikle inci gibi ürünlerde kullanılan 4,8 gr’lık ağırlık ölçüsü birimi. Bir buçuk dirhem değerinde eski ağırlık ölçüsü birimi.

  • Montür

    Taşların monte edildiği mücevherin üst kısmı.

  • Montür

    Dar anlamda taşların konduğu, mücevherlerin üst kısmı. Geniş anlamında ise takı, sade işleminin bitmiş hali.

  • Mücevher

    Değerli taşlarla bezenmiş süs eşyası.

  • Nakkaş

    Nakşeden, nakış yapan, bezeyen usta.

  • Necef

    Dağ kristali, mühür yapımında kullanılır.

  • Ni

    Nikel’in kimyasal simgesi.

  • Nişadır

    Amonyak tuzu- Amonyum Klorür.

  • Nitrik Asit

    Kezzap.

  • Oksit

    Hava neminin metal yüzeyinde oluşturduğu katman.

  • Ons

    31,1 gramlık ağırlık ölçüsü.

  • Pafta

    Kuyumcuların küçük boy vida yaptıkları alet.

  • Palmer

    Mikrometre. Metallerde kalınlık ölçü aleti.

  • Pandantif

    Genellikle sarkıntılı gerdanlıklar için kullanılan ad. Kolye ucu.

  • Patina

    Bakır çalığı. Bakırın hava nemi, oksijeni ile reaksiyonu sonucu oluşan, yeşil renkteki bakır karbonat.

  • Pb

    Kurşun’un kimyasal simgesi.

  • Pd

    Paladyum’un kimyasal simgesi.

  • Perçin

    İki veya daha fazla levhayı birbirine bağlamak için çivinin ezilerek baş durumuna getirilen ucu. Kuyumculukta takının oynak bölümlerinde kaynağın sakıncalı veya gereksiz görülmesi halinde, metalin kendi cinsinden bir telle sabitlenerek, telin her iki ucunun şişirilmesi işlemi.

  • Perdah

    Metal üzerindeki pürüzlerin eğelerle, rendelerle düzeltilmesi.

  • Pertavsız

    Büyüteç.

  • Pevla

    Mühür mumu, bir birim gomalak, iki birim reçine ve bir birim üstübeç karışımı olan, mıhlama ve kalemkarlıkta kullanılanan yapıştırıcı.

  • Pırlanta

    Elmasın traşlanarak prizmatik özelliği kazandırılmış hali.

  • Pirinç

    Bakır ve % 45 çinko ile yapılan alaşım.

  • Pomza

    Isıl işlemler yapılırken mücevherin çabuk ve kolay parlamasını sağlayan yağlı pomad.

  • Pota

    İçinde metal eritilen grifit özel kap.

  • Prototip

    Anakalıp. Dökümhanede kauçuğa alınarak seri üretime geçilecek ürünün sadekar tarafından üretilmiş orijinal hali.

  • Pt

    Platinin kimyasal simgesi.

  • Ramat

    Üretim sırasında engellenemeyen maden kayıplarının atölyenin çöp ve atıklarından geri dönüşümünü sağlama amaç ve tekniği.

  • Raspa

    Özellikle taş yuvası ve metal üzerindeki pürüzlerin giderilmesi işlemlerinde kullanılan, sivri uçlu, keskin kenarlı oluklu üçgen alet.

  • Rastlama

    Yaslama tekniği ile mıhlama işlemi.

  • Rodaj

    Rodyum kaplama.

  • Rond

    Yuvarlak.

  • Roza

    Foyasız olarak traşlanmış elmas. Felemenk. Bir tür elmas yontum şekli.

  • Rubi

    Yakut.

  • Sarrafiye

    Yeni, eski altın ya da para alım satımı.

  • Savat

    Niello. Gümüş üzerine özel bir teknikle, kurşun kullanılarak yapılan nakış. Kara nakış.

  • Sedimantasyon

    Çökeltme.

  • Sıvama

    Mıhlamacılıkta, taşın tüm çevresinin metalle kapatılarak gerçekleştirildiği mıhlama tekniği.

  • Sn

    Kalay.

  • Süblime

    Siyanür.

  • Şaloma (Şalümo)

    Kaynaklama ve ısıl işlemlerde kullanılan, değişik tekniklerle alev üretici alet. Isıtıcı Hamlaç.

  • Şarnel

    Kuyumculukta tek başına veya çeşitli ürünlerde eklenti olarak, geniş bir kullanım alanına sahip, madenin kendi cinsinden oluşturulmuş boru.

  • Takoz

    Kuyumcu tezgahında testere ve tesviye işlemlerinin gerçekleştirildiği ahşap çıkıntı. Mecaz anlamda “külçe” halindeki maden.

  • Talaz

    Dalga bezeme. Kıvrık bezeme şeklindeki motiflere verilen ad.

  • Tav

    Altın- gümüş metallerin ısınma kıvamı. İşlenecek metalde bulunması gereken ısı ve nemin yeterli olması, işlemler sırasında sertleşmiş madene tekrar işlenebilir özellik kazandırma.

  • Telkari

    Çok ince tellerle oluşturulan desenler ve bu desenlerden takı oluşturmak için kullanılan geleneksel üretim tekniği. Filigre.

  • Teneker

    Sodyum Tetra Borat. Boraks.

  • Tezyinat

    Bezeme, süsleme.

  • Tire

    Fırçalarla parlatılmayan takıların parlatılması amacıyla, bir ucu sabitlenmiş pamuk ipliği için kullanılan terim. İp üzerine sürülen parlatıcılarla yapılan işleme tirelemek denir.

  • Tombak

    Bakır üzerine altın, civa malgamasıyla yapılan kaplama işlemi cıva yaldızı.

  • Tor

    Şalümo alevinin metalin alt ve yanlarına etkisini arttıran, amyant ve ürün arasında kullanılan örgülü demir tel.

  • Tunç

    Kalay, bakır karışımı.

  • Usta

    Zanaatta yüksek becerisi olan.

  • Vakum

    Santrifüj döküm yapılacak alçı derecelerinin içinde hava kalmaması için havanın emilmesi işlemi.

  • Varak

    Altın gümüş gibi madenleri, döverek oluşturulan ince metal yaprak.

  • Yaldız

    İnce kaplama . Elektroliz tekniği ile metalleri değerli metallerle kaplama işlemi. Yüksek ayar, parlak görünüm kazandırılma işlemi.

  • Yarıbitmiş Ürün

    Bitmiş parçalar arasında yer alan ürünlerdir, genellikle, levha, yaprak, sarılı şerit, daire, çubuk, bar, bölme halindedirler. Çoğunlukla tavlanmışlardır ancak yarı-sert olabilirler.

  • Zaç yağı

    Sülfirik asit. Madenler üzerindeki oksit, yağ ve kirden arındırılması işleminde kullanılan temizleyici alet.

  • Zebercet

    Sarı yeşilimsi krizolit.

  • Zer

    Altın.

  • Zerger

    Kuyumcu.

  • Zergeran

    Savat yapan usta.

  • Zernişani

    Kakma ustası.

  • Zift

    Reçine, horasan, asfalt ve yağ karışımından oluşan, kuyumcuların üzerinde altın gümüş levhaları yapıştırarak işledikleri pomad.

  • Ziynet

    Altın gümüş ve değerli taşlarla yapılan süs eşyası.

  • Zn

    Çinko’nun kimyasal simgesi.

  • Zümrüt

    Yeşil renkli berilyum silikat değerli kristal cevher.